IT'S XIAOTIME!

Naglilingkod sa Diyos at sa Bayan sa pagtuturo ng Kasaysayan

Tag: maynila

XIAOTIME, 5 February 2013: ANG BATTLE FOR THE LIBERATION OF MANILA

Broadcast of Xiaotime news segment last Tuesday, 5 February 2013, at News@1 of PTV 4, simulcast over Radyo ng Bayan DZRB 738 khz AM:

5 February 2013, Tuesday:  http://www.youtube.com/watch?v=g2UgBVfVckI

Nasusunog na ang timog na bahagi ng Maynila,  Ang San Sebastian Church mula sa tore ng Sto. Tomas.  Mula sa War Crimes in Manila ni David Griffin.

Nasusunog na ang timog na bahagi ng Maynila, Ang San Sebastian Church mula sa tore ng Sto. Tomas. Mula sa War Crimes in Manila ni David Griffin.

Makasaysayang araw po, it’s Xiaotime!  68 years ago noong Linggo, February 3, 1945, dumating ang mga Amerikano sa Maynila at sinimulang bawiin ito mula sa mga Hapones.  Ang labanan na ito na tumagal ng isang buwan ay tinawag na Battle for the Liberation of Manila.  Sa araw na iyon, agad na napalaya sa gabi ng mga Amerikano ang civilian internment camp sa Unibersidad ng Sto. Tomas kung saan nakakulong ang mga nangangayayat na na mga sibilyang Amerikano sa Maynila.  Sa pagpasok ng mga Amerikano, may pagkakahati nang naganap sa Hukbong Hapones.  Inatasan na ni Heneral Tomoyuki Yamashita, Pangkalahatang Tagapamuno ng Lahat ng Hukbong Hapones sa Pilipinas ang lahat ng pwersang Hapones na iwan na ang Maynila at tumungo sa kabundukan upang doon na lamang ipagpatuloy ang pakikibaka.

Heneral Tomuyuki Yamashita. Mula sa Warsaw of Asia:  The Rape of Manila.

Heneral Tomuyuki Yamashita. Mula sa Warsaw of Asia: The Rape of Manila.

Ang hukbong katihan o army, kung saan nabibilang ang kumander ng buong pwersa na si Yamashita, ay sumunod sa kanya at lumalayo na ang Maynila.  Ngunit, ang hukbong pandagat o navy sa pamumuno ni Rear Admiral Sanji Iwabuchi ng Manila Naval Defence Force, ay nagpasaway kay Yamashita at nanatili sa Maynila upang ipagtanggol ito.

Rear Admiral Sanji Iwabuchi.  Mula sa Warsaw od Asia:  The Rape of Manila.

Rear Admiral Sanji Iwabuchi. Mula sa Warsaw od Asia: The Rape of Manila.

Dali-daling pinakalat ni Iwabuchi ang mga navy na walang kasanayan sa pakikipagdigma sa lupa.  Binomba at pinabagsak nila ang mga tulay kaya lubos na nahirapan ang mga pwersang Amerikano.  Noong February 23 lamang umabot ang mga Amerikano sa Intramuros at upang maiwasan ang mas maraming kamatayan, imbes na eroplano, kinanyon nila ito ng artillery shells, at dahil wala namang pinipiling kakampi o kalaban ang mga bomba, marami pa rin ang namatay sa mga labanang ito.  Pinanghaharang ng mga Hapones ang kanilang mga bihag sa mga pader upang sila ang unang makanyon.

Mula sa Intrmuros of Memory.

Mula sa Intrmuros of Memory.

Sa pagkubkob ng Fort Santiago noong February 25, torch blower ang ginamit nila sa bawat kwarto upang lumabas ang mga Hapones.  600 bihag na sundalong Pilipino-Amerikano ang iniwan ng mga Hapones sa isang masikip na kwarto hanggang sila ay mamatay sa gutom at suffocation.  Inilibing sila sa ilalim na marmol na krus na ito.

Ang marmol na krus na tanda na ito ang huling hantungan ng 600 mga sundalo na natagpuang patay sa lugar na iyan.  Luha ni Xiao Chua.

Ang marmol na krus na tanda na ito ang huling hantungan ng 600 mga sundalo na natagpuang patay sa lugar na iyan. Luha ni Xiao Chua.

At sa pagkahuli nga ng mga huling sundalong Hapones sa Gusali ng Finance, nagtapos ang labanan sa Maynila noong March 3, 1945.  Sa matagal na panahon, ang mga Hapones naman ay inakala natin na naging marahas sa pagpatay ng mga tao dahil desperado na sila sa pagdating ng mga Amerikano.  Ngunit, sa mga insidente ng atrocities dito sa Maynila makikita na sistematiko ang pagpatay na ito na maaaring may basbas pa mula sa Tokyo—sistematiko ang paglusob sa mga kabahayan, mga ospital at mga simbahan upang pumatay ng mga tao, ibayoneta ang mga bata at gahasain ang mga babae.

Mula sa War Crimes in Manila ni David Griffin.

Mula sa War Crimes in Manila ni David Griffin.

Mula sa War Crimes in Manila ni David Griffin.

Mula sa War Crimes in Manila ni David Griffin.

Mula sa War Crimes in Manila ni David Griffin.

Mula sa War Crimes in Manila ni David Griffin.

Mula sa War Crimes in Manila ni David Griffin.

Mula sa War Crimes in Manila ni David Griffin.

Mula sa War Crimes in Manila ni David Griffin.

Mula sa War Crimes in Manila ni David Griffin.

Mula sa War Crimes in Manila ni David Griffin.

Mula sa War Crimes in Manila ni David Griffin.

Mula sa War Crimes in Manila ni David Griffin.

Mula sa War Crimes in Manila ni David Griffin.

Sa lahat-lahat, 16,665 ang namatay mula sa Hukbong Hapones, 1,010 lamang mula sa  Hukbong Amerikano, at ang totoong naging biktima ng kapwa pagbomba ng mga Amerikano at ng sistematikong pangmamasaker ng mga sibilyan ay 100,000 tao.  Ang lubos na nagbaka ng kasawian ay ang mga Manileño.  Ang Maynila ang naging IKALAWANG PINAKAGUMUHONG “ALLIED” NA LUNGSOD SA DAIGDIG, pangalawa lamang sa Warsaw, Poland.

Ang pagguho ng Letran College sa Intramuros.

Ang pagguho ng Letran College sa Intramuros.

Ang Fort Santiago.

Ang Fort Santiago.

Ang lumang gusali ng Kongreso. Mula sa War Crimes in Manila ni David Griffin.

Ang lumang gusali ng Kongreso. Mula sa War Crimes in Manila ni David Griffin.

Ang Maynila matapos ng Liberasyon--nawasak ng kapwa mga Hapones at Amerikano.

Ang Maynila matapos ng Liberasyon–nawasak ng kapwa mga Hapones at Amerikano.

Ngunit, ang ”Rape of Manila” ay tila hindi na natin natatandaan.  Hindi natin napapagtanto na katulad din nito ang naging karanasan ng napakaraming mga bayan sa Pilipinas noong digmaan.  Ako po si Xiao Chua para sa Telebisyon ng Bayan, and that was Xiaotime.

(Andrew Bldg., DLSU Manila, 28 January 2013)

PAGGAMOT SA GITNA NG PAGGAHASA: Ang mga Pagamutan Bilang Pook ng Brutalidad at Kabayanihan Noong Labanan Para sa Liberasyon ng Maynila (3 Pebrero – 3 Marso 1945)

Ang artikulong ito, ang ikatlong refereed publication ni Xiao Chua, ay nailathala sa Daluyan:  Journal ng Wikang Filipino, Blg. 1-2 (2009), 39-57.  Muling inilalathala sa websayt na ito bilang paggunita sa ika-68 anibersaryo ng Battle for the Liberation of Manila, kung saan ang Maynila ang naging ikalawang pinakagumuhong “Allied” na lungsod sa daigdig (Maraming mga Axis na lungsod ang mas nasira at iilan lamang talaga ang mga Allied na lungsod ang nasira, pinakanasira ang Warsaw, Poland).  Maaaring mai-download ang buong papel dito mismo: Chua – Kawaning Medikal 1945

Malate, Philippine Women's University at Remedios Circle matapos ang liberasyon.  Sa kabila ng pagkawasak, paggahasa at kamatayan na ito, patuloy na nagsilbi ang ating mga bayaning doktor.  Mula sa koleksyon ni Dr. Luis Camara Dery.

Malate, Philippine Women’s University at Remedios Circle matapos ang liberasyon. Sa kabila ng pagkawasak, paggahasa at kamatayan na ito, patuloy na nagsilbi ang ating mga bayaning doktor. Mula sa koleksyon ni Dr. Luis Camara Dery.

Mula sa introduksyon nina

Apolonio B. Chua at Galileo Zafra, Mga Patnugot ng Daluyan 2009

Kapuri-puri rin ang tagumpay ng pananaliksik sa wikang Filipino sa larang ng kasaysayan, partikular sa kasaysayan ng Filipinas.  Laman sa kasalukuyang isyu ang dalawang dagdag sa marami-rami na ring talaksan ng mga pananaliksik sa larang na ito sa wikang Filipino.  …napagtuonan ang dalumat ng karahasan at kabayanihan sa pagsasalaysay ni Michael Charleston B. Chua sa artikulong Paggamot sa Gitna ng Paggahasa:  Ang mga Pagamutan Bilang Pook ng Brutalidad at Kabayanihan Noong Labanan Para sa Liberasyon ng Maynila (3 Pebrero – 3 Marso 1945).  Naging tuon dito ang mga ospital, ang karahasan at kabayanihang umagos sa mga espasyong ito sa panahong tukoy sa pag-aaral. Lalong kumikinang ang disiplina ng kasaysayan at ang dalawang ambag na artikulo sa kasalukuyang isyu at konteksto ng muling pagsusuri at pagtatasa sa umiiral na sistema ng pag-aaral ng kasaysayan (ng Filipinas) sa kasalukuyan, lalo na sa antas tersiyaryo.  Sa pagdami ng pananaliksik sa kasaysayan ng Filipinas na nasusulat sa wikang Filipino, at hindi rin dahop ang mga nangaunang isyu ng Daluyan sa mga nailathala na, masasabing lalong nagiging higit na handa, kundi man, handang-handa na ang naturang disiplina na ituro ang kaalaman sa wikang Filipino.  Nabubuksan ang katunayan ng pagiging sulong na puwersa ng wika ng istoryador.  Nasa kaniya ang hamon, at kung panghahawakan pa niyang lalo ang pananaliksik at pagtuturo sa naturang disiplina sa wikang Filipino, ibayong pag-ungos ito.  Marahil, mayayanig ang ibang disiplina sa agham panlipunan na hindi pa ganon kasulong sa pagtataguyod ng pananaliksik sa kanilang disiplina sa wikang Filipino (vii-viii).

Abstract:

Hospitals were set afire after the patients had been strapped to their beds. The corpses of males were mutilated, females of all ages were raped before they were slain, and babies’ eyes were gouged out and smeared on walls like jelly.”

–Donald L. Miller

Mahigit kalahating dantaon na ang nakararaan, nabibigla pa rin tayo sa tuwing ating naririnig ang mga kuwento ng brutalidad na tulad ng naisalarawan ni Miller. Mga karanasang tila mga multong ninais kalimutan subalit patuloy na gumigitla sa atin.  Sa inyong nabasa, maging ang mga maysakit at ang mga pagamutan ay hindi pinatawad ng karahasan na isinagawa ng mga natatalong Hukbong Hapones sa labanan para sa “Liberasyon” ng mga Amerikano sa Maynila.

Sa tuwing pinag-uusapan ang mga digmaan sa kasaysayan, ating tinitingnan ang pagkilos ng mga kawal, ang mga pinuno, ang mga tagumpay at mga kabiguan sa labanan.  Nakakaligtaan na sa likod ng mga nakatalang mga pangyayaring ito sa mga digmaan, ay ang iba’t ibang walang pangalang mga tao na naging biktima ng karahasan, o di kaya’y nagsisilbi sa mga digmaan bilang mga kawaning propesyonal.

Bibigyang-pansin natin ngayon ang mga instalasyong medikal noong Liberasyon ng Maynila.  Kabilang sa mga minasaker ng Hukbong Hapones ang mga pasyente at kawani ng mga pagamutan.  Nadamay rin sa artillery shelling na isinagawa ng mga Amerikano ang mga ospital.  Nanganib ang mga gusaling ito sa karahasan subalit ang mga doktor at nars ay patuloy na nanilbihan sa mga pasyente, hindi ininda ang panganib na dulot ng labanan.  Nang kinailangan sila ng pagkakataon, sinunod nila ang tawag ng panahon, ilan sa kanila’y naging mga martir.  Ito ang kanilang kuwento.

Mula sa Warsaw of Asia:  The Rape of Manila.

Mula sa Warsaw of Asia: The Rape of Manila.

Mrs. Agerica at Dr. Antonio Gisbert.  Mula kay Jose Ma. Bonifacio M. Escoda.

Mrs. Agerica at Dr. Antonio Gisbert. Mula kay Jose Ma. Bonifacio M. Escoda.

Dr. Antonio G. Sison.  Larawan kinunan ni Xiao Chua mula sa Philippine General Hospital.

Dr. Antonio G. Sison. Larawan kinunan ni Xiao Chua mula sa Philippine General Hospital.

Honorato "Rety" Quisumbing.  Larawan kinunan ni Xiao Chua mula sa De La Salle University Manila.

Honorato “Rety” Quisumbing. Larawan kinunan ni Xiao Chua mula sa De La Salle University Manila.

Unang pagkikita ni Xiao Chua at Dr. Conrado Dayrit sa Nawawalang Paraiso, Tayabas, Quezon, August 19, 2005.

Unang pagkikita ni Xiao Chua at Dr. Conrado Dayrit sa Nawawalang Paraiso, Tayabas, Quezon, August 19, 2005.

Panayam ni Xiao Chua kay Dr. Conrado Dayrit para sa papel na ito.  Unilab, Mandaluyong City, March 15. 2006.

Panayam ni Xiao Chua kay Dr. Conrado Dayrit para sa papel na ito. Unilab, Mandaluyong City, March 15. 2006.

Pag-aalay

Ang papel na ito ay iniaalay kay Dr. Ricardo Trota José, guro, tagapayo, at pinakamahusay na nabubuhay na historyador ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig sa Filipinas, na inspirasyon ko upang maging isang mabuting historyador at guro; at sa aking mga estudyante sa Kasaysayan 1 sa Unibersidad ng Pilipinas Diliman sa loob ng tatlong taon (2005-2008), at KasPil 1 at KasPil 2 sa Unibersidad ng De La Salle Maynila (Simula 2008), mga nakasabay sa paglalayag sa Balanghay Pangkasaysaysan (BANGKA).  Nawa’y ang bagong henerasyong kanilang kinabibilangan ay hindi na magdanas ng lubhang kahayupan ng tao na tulad ng nangyari sa panahon ng digmaan.  Ang susi ng kinabukasan ay nasa kanila.

XIAO TIME, 9 January 2014: KASAYSAYAN NG POONG NAZARENO

Broadcast of the news segment Xiao Time, the three-minute historical docu-commentaries by historian Xiao Chua, 9 January 2014, at News@1 of PTV 4, simulcast over Radyo ng Bayan DZRB 738 khz AM:

Nuestro Padre Jesus Nazareno del Quiapo.  Kuha ni Xiao Chua, 15 Marso 2008.

Nuestro Padre Jesus Nazareno del Quiapo. Kuha ni Xiao Chua, 15 Marso 2008.

9 January 2014, Thursday:  http://www.youtube.com/watch?v=mYVrnWf0sus

(Hindi ko po pag-aari ang mga larawan, walang pagnanais na lumabag sa copyright at dispensa sa mga larawang hindi na mabatid kung sino ang kumuha.)

Makasaysayang araw po, it’s Xiaotime!   Ngayon ang araw ng malaking prusisyon ng Mahal na Poong Hesus Nazareno na dinadayo ng milyong-milyong tao sa Quiapo, Maynila, January 9!  Ito ang petsa sapagkat ito ang pagtatapos ng siyam na araw na pananalangin o novena para sa Hesus Nazareno na nagsisimula ng December 31.  Ito ang paliwanag kaya mayroon ding prusisyon ang Nazareno ng bagong taon.  Ang imahe ay dala ng mga Espanyol sa pamamagitan ng kanilang mga Galyon galing Mexico noong 1606 at nanahan sa Parokya ni San Juan Bautista sa may Luneta de Bagumbayan kung nasaan ngayon yung cascade sa may Daang Orosa at Burgos.  Matapos ang ika-400 na taong selebrasyon ng pagdating ng mga Rekoleto noong 2007, umisip ng paraan para mas maraming tao ang makilahok.

Ang mga deboto sa pagsisimula ng Traslacion noong 2012 sa harap ng Quirino Grandstand, Rizal Park, Luneta.

Ang mga deboto sa pagsisimula ng Traslacion noong 2012 sa harap ng Quirino Grandstand, Rizal Park, Luneta.

Dinadala ito sa Luneta para sa pahalik, tsaka sisimulan ang prusisyon mula sa Luneta upang ibalik sa Quiapo.  Ikinokonekta ito ngayon sa paglilipat o traslación ng poon mula sa Simbahan sa Luneta [tapos sa Simbahang Rekoleto para kay San Nicolas de Tolentino sa Intramuros noong 1608] patungo sa Simbahan sa Quiapo noong 1787.

Lumang simbahan ng San Juan Bautista sa Quiapo.

Lumang simbahan ng San Juan Bautista sa Quiapo.

Iba-iba ang teorya kung bakit itim ang kulay ng imahe ni Hesus na nagbubuhay ng krus patungo sa kanyang kamatayan.  May ilan na ikinokonekta ito sa alamat ng sunog nanangyari sa galyon at sa ilang beses na pagkasunog ng simbahan.  Ngunit malamang sa malamang, maitim na kahoy talaga ang ginamit dito ng Mehikanong iskultor, na diumano ay nais na magmukhang katulad niya ang mahal na poon kaiba sa mga laging imahe ng Panginoong Hesukristo na maputi ang kulay at mukhang Espanyol.

Ang prusisyon ng Nazareno sa Quiapo noong ang bayan ay nasa panahon ng mga Espanyol, sa kagandahang loob ni Dr. Jose Victor Z. Torres ng DLSU Maynila.

Ang prusisyon ng Nazareno sa Quiapo noong ang bayan ay nasa panahon ng mga Espanyol, sa kagandahang loob ni Dr. Jose Victor Z. Torres ng DLSU Maynila.

Ang prusisyon ng Nazareno sa Quiapo noong ang bayan ay nasa panahon ng mga Amerikano, sa kagandahang loob ni Dr. Jose Victor Z. Torres ng DLSU Manyila.

Ang prusisyon ng Nazareno sa Quiapo noong ang bayan ay nasa panahon ng mga Amerikano, sa kagandahang loob ni Dr. Jose Victor Z. Torres ng DLSU Maynila.

Ang prusisyon ng Nazareno sa Quiapo noong ang bayan ay nasa panahon ng mga Hapones, 1943, sa kagandahang loob ni Dr. Jose Victor Z. Torres ng DLSU Manyila.

Ang prusisyon ng Nazareno sa Quiapo noong ang bayan ay nasa panahon ng mga Hapones, 1943, sa kagandahang loob ni Dr. Jose Victor Z. Torres ng DLSU Manyila.

Ang prusisyon ng Nazareno sa Quiapo matapos ang digmaan, sa kagandahang loob ni Dr. Jose Victor Z. Torres ng DLSU Maynila.

Ang prusisyon ng Nazareno sa Quiapo matapos ang digmaan.

Makikita sa mga larawan na ito na maayos naman ang prusisyon noong panahon ng mga Espanyol at mga Amerikano ngunit matapos ang digmaan, sa paghirap raw ng buhay, dumami ang mga namamanata hanggang umabot sa milyong katao ang pumapasan sa poon na tinatawag na andas, mula sa Español na andar.  Anuman, para sa ilang obispo mismo ng Simbahang Katoliko, panatisismo, kahibangan ang lahat ng ito.

19 para sa ilang obispo mismo

Bakit kaya malalim pa rin ang pananampataya ng maraming Pinoy sa partikular na imaheng ito.  Una, dahil sa kulay nito.  Isang Kristong kamukha natin, nagpapasan ng krus at nasa hilahil katulad natin, isang Panginoon na nakakaunawa ng paghihirap ng tao.

Pasyong Mahal

Pasyong Mahal

Pangalawa, maging ang mga rebolusyunaryo ayon sa historyador na si Reynaldo Ileto sa kanyang Pasyon and Revolution, ay kumukuha ng lakas mula sa buhay ng Poong Nazareno na inaawit nila tuwing mahal na araw.  Imbes na ituro sa atin na magtiis at magtimpi kahit inaapi tulad ni Kristo, at sa langit naman ang kabayaran ng lahat ng ito, nakita natin ang kwento ng bayan sa kwento ng Nazareno.  Kung si Kristo ay nabuhay, namatay at nabuhay na mag-uli, ang bayan na dati ay malaya, sinakop at inapi ay magkakaroon muli ng kalayaan.  Ang kwento ng liwanag-dilim-liwanag.

Ang kopya ni Xiao Chua ng Pasyon and Revolution ni Reynaldo Ileto.

Ang kopya ni Xiao Chua ng Pasyon and Revolution ni Reynaldo Ileto.

Mag-ama?  Si Reynaldo Ileto, awtor ng Pasyon and Revolution, at si Xiao Chua, 2006.

Mag-ama? Si Reynaldo Ileto, awtor ng Pasyon and Revolution, at si Xiao Chua, 2006.

[Kaya naman kahit ako ay Protestante na, hindi nawawala ang respeto ko sa debosyon sa Nazareno—dahil sa pag-asang ibinigay nito sa mga bayaning nagpalaya sa atin, at dahil sa pag-asang ibinigay nito sa aking inang si Vilma na noong bata ako ay pinagsuot ako tuwing Biyernes ng damit ng Nazareno upang dalhin sa Simbahan sa panalanging hindi mangyari ang inaasahan kong pagkamatay sa edad na anim dahil sa kakaibiang hugis ng aking ulo.]

Si Xiao Chua nakasuot ng barong pula noong ipinapanata sa Poong Nazareno ng kanyang inang si Vilma Chua tuwing Biyernes upang mailayo sa kamatayan.  Mula sa Sinupang Xiao Chua.

Si Xiao Chua nakasuot ng barong pula noong ipinapanata sa Poong Nazareno ng kanyang inang si Vilma Chua tuwing Biyernes upang mailayo sa kamatayan. Mula sa Sinupang Xiao Chua.

[Isa ang aking ina sa milyong-milyong dinamayan ng kanilang sariling pananampalataya].  Anumang ritwal ang ginagawa natin, kung sa tingin natin nakatutulong ito upang maging mas mabuting tao, go!  Ngunit, tulad nga ng paalala sa atin ng banal na kasulatan, “Ang pananampalatayang walang gawa ay patay na pananampalataya.”  Ako po si Xiao Chua para sa Telebisyon ng Bayan and that was Xiaotime.

(Pook Amorsolo, Lungsod Quezon, 4 January 2013)

XIAOTIME, 26 November 2012: TANGKANG PAGPASLANG KAY PAUL VI SA MAYNILA

Broadcast of Xiaotime news segment yesterday, 26 November 2012, at News@1 and News@6 of PTV 4, simulcast over Radyo ng Bayan DZRB 738 khz AM:

Napigilan ng Sekretaryo ng Papa na si Msgr. Pasquale Macci si Benjamin Mendoza Y Amor ng Bolivia na patayin ang Santo Papa Paul VI. Si Pangulong Marcos ay nasa pinakadulong kaliwa. November 27, 1970 (United Press International).

26 November 2012, Monday:  http://www.youtube.com/watch?v=G3lubxPLK4A&feature=plcp

Makasaysayang araw po, it’s Xiaotime!  42 years ago bukas, November 27, 1970, nang dumating si Pope Paul IV sa Maynila para sa Conference of Asian Bishops.  Ang tatlong araw na pagbisita sa Pilipinas, ay bahagi ng paglalakbay sa Asya, ang pinakamahaba at pinaka-nakahahapo sa pitong taon na niyang papasiya.  Ngunit lingid sa alaala ng marami, nauwi sana ang pagbisita sa isang makasaysayang trahedya.  Paano???  Sa pagbaba ng papa sa eroplano habang binabati ang mga sumasalubong sa kanya, bigla na lamang siyang nilapitan ng isang mamang nakasuot pari.  Nang lumuhod at hinalikan ni Stephen Cardinal Kim ang kamay ng santo papa, binitawan din ng mama ang krusipiho, nilabas ang kanyang ten inch na patalim at inundayan ng saksak ang papa.  Napunit ang kapa ng cardinal at dumugo ang kanyang kamay.  Nagulat ang papa ngunit matapang na nakabalik sa ulirat.

Banjamin Mendoza

Nailayo agad ang sumaksak na napag-alam na isa palang Bolivianong pintor na si Benjamin Mendoza, isang ateo na naniniwalang ang relihiyon ang ipokrisiya kaya kailangan niyang saktan ang papa.  Ngunit paano nga ba nakaligtas ang Santo Papa?

Si Paul VI at ang mga Marcos . Larawan mula sa Marcos Presidential Center.

Kinagabihan, sinulat ni Pangulong Ferdinand Marcos sa kanyang diary, “This has been an eventful day, I probably saved the life of Pope Paul VI, five to ten minutes after his arrival.”  Paano???  Ayon kay Pangulong Marcos nagbigay siya ng karate chop sa kamay ni Mendoza na naging dahilan para mabitawan niya ang patalim.  Itinulak rin niya ang papa ng makalawang beses at sinalo siya ni Gng. Imelda Marcos.  Nang ilabas ni Marcos ang balita, nagduda ang mga peryodista kaya lumabas minsan ang pangulo na may benda sa kanang kamay at dahil daw sa karate chop ay muling sumakit ang kanyang sprain sa palad.  Walang makasigurado kung ano ang totoo sa bilis ng pangyayari.  Sa totoo lang kahit sa mga bidyo ng pagtatangka hindi maliwanag ang lahat sa dami ng tao.  Iba-iba rin ang sinasabi ng mga peryodiko.  Ayon sa New York Times, ang ibispo ng Malaysia na si Anthony Dennis Galvin na anak ng isang pulis na Irlandes ang nakapigil kay Mendoza.  Sa ebidensyang larawan na ito, ang sekretaryo ng papa na si Monsignor Pasquale Macchi ang makikitang pumagitna sa papa at kay Mendoza at tinulak ang pintor palayo.  Naglabas ng pirmadong affidavit si Mendoza na nagsasabing ang Pangulong Marcos ang pimigil sa kanya.  Ilang taon siyang nakulong sa Bilibid at ibinalik sa Bolivia kung saan hindi na siya matunton.  Si Paul VI ang unang “pilgrim” Pope na naglakbay sa labas ng Italya sa makabagong panahon.  Ngunit, ang paglalakbay sa Asya na ito noong 1970 ang kanyang magiging huli.

Si Paul VI kasama si Macci sa Maynila.

Sa matagal na panahon, siya rin ang unang papa na pinagtangkaan ang buhay.  Noong 1995, pinagtangkaan din ng Al Qaeda si John Paul II nang bumisita ito sa Pilipinas, naagapan lamang ng ating mga awtoridad.   Nang mamatay si Paul VI noong 1978, may natagpuan na dalawang saksak sa kanyang dibdib.  Itinago niya pala ito upang iligtas sa parusang kamatayan ang nagtangka sa kanya.  Anuman ang totoo, ayon sa pangulo, “I feel that I have been an instrument of God in saving the life of the Pope.”  Nadama niyang may dahilan ito, na itinadhana siya ng Panginoon na “iligtas” din ang bansa.  Kaya ipinataw niya ang Batas Militar noong September 21, 1972.  Ako po si Xiao Chua para sa Telebisyon ng Bayan, and that was Xiaotime.

(DLSU Manila Library, 21 November 2012)