IT'S XIAOTIME!

Naglilingkod sa Diyos at sa Bayan sa pagtuturo ng Kasaysayan

XIAOTIME, 21 December 2012: STATE FUNERAL PARA KAY DR. JOSÉ RIZAL

Broadcast of Xiaotime news segment yesterday, 21 December 2012, at News@1 and News@6 of PTV 4, simulcast over Radyo ng Bayan DZRB 738 khz AM:

Bungo ni Rizal.  Larawan mula kay Dr. Ambeth Ocampo

Bungo ni Rizal. Larawan mula kay Dr. Ambeth Ocampo

21 December 2012, Friday:  http://www.youtube.com/watch?v=iaqY5uah7hw

Makasaysayang araw po, it’s Xiaotime!  Sa December 30, muling isasadula ng National Historical Commission of the Philippines at ng Knights of Rizal ang paglilibing kay Gat. Dr. José Rizal sa Luneta makalipas ang isandaang taon.  Masalimuot ang naging paglalakbay ng bangkay ng ating National Hero.

Larawan ni Rizal, obra maestra ni RB Enriquez.  Nasa Department of English and Comparative Lietrature of UP Diliman.  Kuha ni Xiao Chua.

Larawan ni Rizal, obra maestra ni RB Enriquez. Nasa Department of English and Comparative Lietrature of UP Diliman. Kuha ni Xiao Chua.

Matapos niyang mabaril sa Luneta de Bagumbayan, hindi ibinigay ng mga awtoridad ang bangkay niya sa kanyang pamilya sa kabila ng pakiusap ng kaniyang inang si Doña Teodora Alonso.  Agad naghanap ng mga bagong hukay na mga libingan ang kapatid ni Rizal na si Narcisa sa Paang Bundok o North Cemetery kung saan ibinilin ni Rizal na mailibing.  Ngunit nabalitaan niya na mayroong bagong hukay na libingan sa hindi na ginagamit na sementeryo ng Paco.  Noong hapon daw na iyon, binayaran niya ang mga bantay nito at ipinalagay ang panandang marmol ng kanyang nakabaligtad na initials—RPJ, upang hindi nakawin ang bangkay o hindi ilipat ng mga Espanyol.

Isang paggunita ng mga pamilya at kaibigan sa naging libingan ni Rizal sa Sementeryo ng Paco, 1902.  Larawan mula sa eksibit ng Rizal Sesquicentennial International Conference ng Unibersidad ng Pilipinas noong Hunyo 2011.

Isang paggunita ng mga pamilya at kaibigan sa naging libingan ni Rizal sa Sementeryo ng Paco, 1902. Larawan mula sa eksibit ng Rizal Sesquicentennial International Conference ng Unibersidad ng Pilipinas noong Hunyo 2011.

Nang masakop ng mga Amerikano ang Maynila matapos ang Mock Battle of Manila, noong Agosto 1898, hinukay na muli ang bangkay ni Rizal at doon napatunayan na inilibing siya ng walang dangal, walang kabaong.

Ang urnong ivory o garing na dinisenyo ni Romualdo Teodoro de Jesus.  Larawan mula kay Dr. Vic Torres.

Ang urnong ivory o garing na dinisenyo ni Romualdo Teodoro de Jesus. Larawan mula kay Dr. Vic Torres.

Dinala sa bahay ni Narcisa sa Binondo ang mga buto, hinugasan at inilagay sa urno garing o ivory na dinisenyo ni Romualdo Teodoro de Jesus.  Doon namalagi ang mga labi ni Rizal hanggang 1912.

Ang ina ni Rizal na si Teodora Alonso habang ipinapamalas ang bungo ng anak sa kanilang tahanan sa Binondo.  Larawan mula kay Dr. Ambeth Ocampo.

Ang ina ni Rizal na si Teodora Alonso habang ipinapamalas ang bungo ng anak sa kanilang tahanan sa Binondo. Larawan mula kay Dr. Ambeth Ocampo.

Ang ina ni Rizal, kung maibigan, ay ipakikita pa sa mga bisita ang bungo ng anak.

Ang paglilipat ng mga Caballeros de Rizal at ng mga mason sa mga labi ni Rizal patungo sa huling hantungan nito sa Luneta de Bagumbayan.  Larawan mula sa In Excelsis ni Felice Prudente Sta. Maria.

Ang paglilipat ng mga Caballeros de Rizal at ng mga mason sa mga labi ni Rizal patungo sa huling hantungan nito sa Luneta de Bagumbayan, Deceber 30, 1912. Larawan mula sa In Excelsis ni Felice Prudente Sta. Maria.

Noong December 29, 1912, mula sa Kalye Estraude sa Binondo, Maynila, ipinrusisyon ng mga mason at ng mga Caballeros de Rizal o Knights of Rizal ang urno patungo sa Ayuntamiento sa Intramuros kung saan buong gabi itong binantayan.

Isang Cabllero ni Rizal habang binabantayan ang mga labi Rizal sa bulwagang marmol ng Ayuntamiento de Manila.  Larawan mula sa In Excelsis ni Felice Prudente Sta. Maria.

Isang Cabllero ni Rizal habang binabantayan ang mga labi Rizal sa bulwagang marmol ng Ayuntamiento de Manila. Larawan mula sa In Excelsis ni Felice Prudente Sta. Maria.

Kinaumagahan, sa isang solemn procession, naglakbay sa huling pagkakataon ang mga labi ni Rizal at inilibing sa magiging paanan ng pambansang monumento para kay Rizal na manggagaling pa sa Switzerland.

Ang mga Caballeros de Rizal (Knights of Rizal) habang dinadala ang mga labi ni Rizal sa isang prusison patungo sa Luneta.  Larawan mula sa koleksyon ni Renato Perdon.

Ang mga Caballeros de Rizal (Knights of Rizal) habang dinadala ang mga labi ni Rizal sa isang prusison patungo sa Luneta. Larawan mula sa koleksyon ni Renato Perdon.

Ngunit hindi lahat ng buto ni Rizal ay nailibing doon.  May nag-iisang piraso, isang vertebra o bahagi ng spine na tinamaan ng bala ang ibinukod at ngayon ay matutunghayan sa isang relikaryo sa Rizal Shrine, ang museo ng pinagkulungan ni sa Fort Santiago.

Ang vertebra ni Rizal na tinamaan daw ng bala.  Nasa Rizal Shrine sa Fort Santiago.  Kuha ni Camille Eva Marie Conde.

Ang vertebra ni Rizal na tinamaan daw ng bala. Nasa Rizal Shrine sa Fort Santiago. Kuha ni Camille Eva Marie Conde.

Ang mangyayaring muling pagsasadula ng paglilibing sa ating National Hero sa Luneta ang siyang tanging pagkakataon na tila magkakaroon muli ng State Funeral si Rizal, ang unang pagkakataon na mapaparangalan ang kanyang mga labi bilang isang malaya at nagsasariling bansa.  Kaya sa prusisyon mula Binondo hanggang Luneta sa umaga ng December 30, 2012, makilahok po tayo!  Ako po si Xiao Chua para sa Telebisyon ng Bayan, and that was Xiaotime.

(PTV, 13 December 2012)

XIAOTIME, 20 December 2012: ANG TITANIC NG ASYA, MV Doña Paz, 25 years

Broadcast of Xiaotime news segment yesterday, 20 December 2012, at News@1 and News@6 of PTV 4, simulcast over Radyo ng Bayan DZRB 738 khz AM:

MV Doña Paz ng dating Sulpicio Lines

MV Doña Paz ng dating Sulpicio Lines

20 December 2012, Thursday:  http://www.youtube.com/watch?v=bxCjpeSwPW0

Makasaysayang araw po, it’s Xiaotime!  Ngayong taon na ito, ipinagdiwang natin ang ika-isandaang taon ng trahedya ng RMS Titanic na lumubog noong April 15, 1912.  Naaalala natin ito dahil sa pelikulang kinatampukan nina Leonardo Di Caprio at Kate Winslet, tunay na isa sa pinakamagandang pelikula sa kasaysayan ng daigdig, na may mga hindi malilimutang linyang, “Jack, there’s a boat.”

Orihinal na larawang may kulay ng RMS Titanic

Orihinal na larawang may kulay ng RMS Titanic

Ang Titanic, na may byaheng Inglatera hanggang New York sa Atlantic Ocean, ang itinuturing na pinakamagandang bapor ng kanyang panahon at sa kayabangan ng ilan kanilang nasabi, “Even God cannot sink this ship.”

Ang mga istorbong lifeboats sa ibabaw ng kubyerta ng Titanic

Ang mga istorbong lifeboats sa ibabaw ng kubyerta ng Titanic

Dalawampung lifeboats lamang ang inilagay dahil papangit daw ang paligid ng barko.  Lumubog ito sa unang paglalayag pa lamang.

Matandang paglalarawan ng paglubog ng Titanic sa unang paglalayag pa lamang, April 15, 1912.

Matandang paglalarawan ng paglubog ng Titanic sa unang paglalayag pa lamang, April 15, 1912.

Sa 2,224 na sakay nito, 710 o 32% lamang ang nailigtas, 1,514 o 68% ang namatay.  Dahil binigyan ng prayoridad na makaligtas ang mga mayayaman, 54 % ng nasa third class ang namatay.  Gayundin 52 sa 79 na bata sa third class ay namatay.  Hindi kailangan matandaan ang mga numerong iyan pero ito ang tatandaan ninyo:  Hindi niyo kailangang maging eksperto sa Math para Makita ninyo na sa trahedyang ito, makikita pa rin ang pagkakahati sa pagitan ng mayaman at mahirap at ang bumabata ng mga sakunang ganito ay ang mga mahihirap.  Kung naaalala natin ang trahedya ng Titanic, mas dapat matandaan ang isang mas malaking trahedyang dito lamang naganap sa Pilipinas.

MV Doña Paz sa daungan ng Tacloban.  Mula sa Wikipedia.

MV Doña Paz sa daungan ng Tacloban. Mula sa Wikipedia.

25 years ago ngayong araw, December 20, 1987, lumubog ang MV Doña Paz na byaheng Leyte tungong Maynila matapos na bumangga sa MT Vector, isang oil tanker sa may Marinduque.  Mabilis na kumalat ang krudo nito sa Doña Paz at mabilis na natupok ang barko.  24 lamang ang nailigtas mula sa Doña Paz.  Ang opisyal na tao sa manifest ng barko ay 1,583 na mga pasahero at 58 na mga crew sa isang bapor na makapaglululan ng 1,424.  So medyo overloaded siya.   Ngunit may mga nagbenta pa pala ng ilegal na tiket at higit sa doble pa pala ang sobrang sakay nito dahil sa panahon ito ng kapaskuhan.  Pinaniniwalaan ngayon na 4,000 na katao ang nagbuwis ng buhay sa trahedya.

Mga sunog na bangkay na nakuha mula sa MV Doña Paz.

Mga sunog na bangkay na nakuha mula sa MV Doña Paz.

Ang libo-libong kabaong para sa mga nasawi sa trahedya ng MV Doña Paz.

Ang libo-libong kabaong para sa mga nasawi sa trahedya ng MV Doña Paz.

Tinawag ito ng TIME magazine na pinakamalaking trahedyang pandagat sa kasaysayan ng daigdig sa panahon ng kapayapaan.  Muli, sa kaso kapwa ng Titanic at Doña Paz, ang mga pobre at maralita ang naghihirap dahil sa kasakiman ng ilang tao.  Ako po si Xiao Chua para sa Telebisyon ng Bayan and that was Xiao Time.

(Quirino, Manila, 13 December 2012)